ΟΙ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ & Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η Κοινωνική Οικονομία σε κάθε μορφή και σε κάθε φάση της εξέλιξης της, από τις παραδοσιακές μορφές της αχρήματης οικονομίας μέχρι τις σημερινές σύνθετες μορφές συνεταιριστικής επιχειρηματικότητας, απαιτούσε συλλογική συνείδηση, αλληλεγγύη και ανεπτυγμένη αντίληψη συνεργατισμού, μεταξύ της κάθε κοινότητας που θέλει να την εφαρμόσει στην πράξη.

Προπομπός και εκφραστής αυτής της διαδικασίας σε οργανωμένες μορφές, ήσαν πάντα οι εθελοντικοί φορείς και Οργανώσεις της Κοινωνίας Πολιτών. Έτσι, κάθε τοπική κοινωνική συλλογικότητα, ανθρωπιστικού, πολιτιστικού ή περιβαλλοντικού στόχου και χαρακτήρα, μπορεί να αποτελέσει την απαρχή μιας συνεργατικής δραστηριότητας σε οικονομικό επίπεδο για την παραγωγή ή διανομή αγαθών και υπηρεσιών.

Με αυτή την έννοια η κοινωνία πολιτών μπορεί να εμπνεύσει και να υποκινήσει ομάδες συνεργατισμού για το κοινωνικό επιχειρείν. Σε μια ιστορική αναδρομή θα μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε ότι ανθρωπιστικές, θρησκευτικές, πολιτιστικές και εθνοτικές κοινότητες της διασποράς αποτέλεσαν πολλές φορές τη βάση για να αναπτυχθεί η αλληλέγγυα οικονομία και ο συνεργατισμός, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τη μειονεκτική τους θέση.

 Ο πολίτης της συμμετοχικής δημοκρατίας – Ένας φίλος απ’ τα παλιά

Γράφει η Αναστασία Πρίφτη, Κοινωνική Ανθρωπολόγος

Η άμεση, συμμετοχική δημοκρατία ως μοντέλο δεν είναι κάτι καινούριο. Στηρίζεται στη δομή της αρχαίας αθηναϊκής δημοκρατίας που άνθησε στην Ελλάδα περί τον 5ο αιώνα π.Χ. Παρόλο που ως τύπος δημοκρατίας είναι κατά κάποιο τρόπο «εγχώριο προϊόν» μόλις τα τελευταία χρόνια οι Έλληνες αναζητούν τις αξίες και τα οφέλη του, οφέλη τα οποία απολαμβάνουν εδώ και κάποια χρόνια χώρες τις κεντρικής και βόρειας Ευρώπης. Αν και θα περίμενε κανείς οι Έλληνες να αξιοποιήσουν από τους πρώτους την κληρονομιά τους αυτή, κάτι τέτοιο δε συνέβη. Είναι εφικτή μία τέτοια τύπου δημοκρατία σήμερα; Με ποιους τρόπους μπορεί να εφαρμοστεί και σε ποια πλαίσια; Πώς ο σύγχρονος πολίτης θα εμπνευστεί από το παράδειγμα του πολίτη – φίλου του απ’ τα παλιά, ο οποίος ήταν κύριος στην πόλη του;

Εισαγωγικά

Λένε ότι όταν χάσεις κάτι τότε καταλαβαίνεις την αξία του. Στις μέρες μας, με αφορμή την πολυμέτωπη κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα μας, ο πολίτης βιώνει καθημερινά την απώλεια των δικαιωμάτων του και νιώθει την ουσία του να είσαι πολίτης Β΄κατηγορίας. Η έννοια του πολίτη και το εύρος των δυνατοτήτων του έχει υποστεί τα τελευταία χρόνια σημαντικές απώλειες. Ως εκ τούτου έχουν δημιουργηθεί έντονες τάσεις αμφισβήτησης της κοινοβουλευτικής – αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, οι οποίες συνεχώς πληθαίνουν καθώς αυτό το μοντέλο δημοκρατίας έχει τοποθετήσει πλέον τον πολίτη στο περιθώριο και έχει δώσει το προβάδισμα στους λίγους, στους εκλεγμένους και εκλεκτούς αφήνοντας παράλληλα πολλά περιθώρια σφετερισμού της εξουσίας.

 «Θεσμοί και εφαρμογές της κοινωνικής οικονομίας»

 Το βιβλίο «Θεσμοί και εφαρμογές της κοινωνικής οικονομίας» αναφέρεται καταρχήν στο πραγματιστικό φαινόμενο της κοινωνικής οικονομίας, που εξελίσσεται δυναμικά σε παγκόσμιο επίπεδο πέρα από το κράτος και την αγορά. 

Εξετάζει τις τρεις συσχετιζόμενες έννοιες «κοινωνία πολιτών», «κοινωνική οικονομία» και «συμμετοχική δημοκρατία» μέσα από μια διαλεκτική σχέση που συντίθεται το δυναμικό περιεχόμενο αυτού του βιβλίου που ως παράγωγο έχει το κοινωνικό κεφάλαιο, το συνεργατισμό και τους θεσμούς αλληλεγγύης. Αυτή η προσέγγιση βασίζεται σε μια κοινή εξακριβωμένη παγκόσμια διαπίστωση: στο γεγονός ότι, νέες θέσεις εργασίας με αυξητικές τάσεις δεν δημιουργούνται πλέον στο κράτος και την αγορά αλλά μόνον στο συνεργατικό τομέα της κοινωνικής οικονομίας. Με άλλα λόγια, μόνον μέσα από την αύξηση των συνεταιριστικών και μη κερδοσκοπικών επιχειρήσεων σε όλο τον κόσμο. Πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι με αυξανόμενο διαρκώς ρυθμό εξασφαλίζουν με αυτό τον τρόπο το εισόδημά τους: Είτε ως συνεταιριστές, είτε ως εργαζόμενοι, την ίδια στιγμή που οι θέσεις εργασίας στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα μειώνονται, χωρίς καμία προοπτική να αναστραφούν αυτές οι τάσεις. Με βάση αυτό το αδιαμφισβήτητο γεγονός θα έπρεπε να έχει σημάνει συναγερμός σε κάθε κυβέρνηση, ώστε να αναπροσαρμοστούν οι πολιτικές τους σε μοντέλα και μορφές εργασίας που αποδεδειγμένα εξασφαλίζουν νέες θέσεις εργασίας. Ωστόσο, οι παλιές δυνάμεις του κεφαλαίου και της εργασίας αντιστέκονται και μαζί τους αντιστέκονται οι οικονομικές και πολιτικές ολιγαρχίες. Στον ακαδημαϊκό χώρο οι δυο κυρίαρχες «σχολές» του συστήματος νεοφιλελεύθερων και κεϋνσιανών οικονομολόγων εμμένουν στις παλιές αντικρουόμενες συνταγές τους, προτείνοντας ως συνήθως η μια μεριά λιγότερο κράτος η άλλη αύξηση δημόσιων δαπανών και έλεγχο των αγορών. 

 Δημοκρατία χωρίς διάλογο – Πολίτες δίχως δύναμη

Γράφει η Αναστασία Πρίφτη,
Κοινωνική Ανθρωπολόγος

Η αξία του διαλόγου, από την αρχαία Ελλάδα μέχρι σήμερα. Η διαλεκτική μέθοδος, η ετυμολογία των λέξεων, το αρχαίο ελληνικό θέατρο, ο δημοκρατικός διάλογος ανά τους αιώνες, οι σύγχρονες διαλογικές πρακτικές, σε ένα κείμενο όπου σταχυολογούνται τα κομβικότερα σημεία της πιο απαραίτητης διαδικασίας και προϋπόθεσης του δημοκρατικού πολιτεύματος.

Η λέξη διάλογος αποπνέει δύναμη, κινητήριο δύναμη, λόγου και σκέψης. Είναι μία δύναμη που φαίνεται, γίνεται απτή μέσα από την ανάληψη ρόλων, ελεύθερων και ισότιμων συνομιλητών, ικανών να κινούνται ευέλικτα μεταξύ θέσης και αντίθεσης, σε κλίμα αμοιβαίου σεβασμού. Ετυμολογικά η λέξη «διάλογος» σημαίνει συζήτηση, συνομιλία. Ο στόχος της συνομιλίας εντοπίζεται στην προσπάθεια άσκησης πειθούς στο συνομιλητή, μέσω του λόγου και των λογικών επιχειρημάτων και όχι μέσω της επιβολής της μίας άποψης, μέσω διαταγών, απειλής ή εκβιασμού. Η ωφέλεια του υγιούς διαλόγου είναι αναμφισβήτητα μεγάλη. Ο Fr. Bhoer λέει χαρακτηριστικά «Γίνεται κανείς σοφότερος από το διάλογο μίας ώρας παρά από τη σκέψη μίας ημέρας».

 Δημοκρατία σε Ιστορική Καμπή (Β΄ μέρος)

 

 

Βασίλης Τακτικός

 

 

 

Συνέντευξη στη  Μαρία  Άνθη

 

 

Ο Βασίλης Τακτικός είναι ο συγγραφέας και αρθρογράφος που έχει γράψει μια

(τριλογία) για την πολιτική, τη δημοκρατία τον συνεργατισμό και την κοινωνική

οικονομία. Την προσδιορίζει ως μια σύνθεση για το μέλλον της δημοκρατίας

και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

 

Σ΄ αυτή την συνέντευξη, μιλάει στο athensupdate.gr  για την φιλελεύθερη και αριστερή εκδοχή της, τον δημοκρατικό συγκεντρωτισμό και από τις δύο πλευρές.

Μας εξηγεί πώς η δημοκρατία εκπίπτει σε ψευδώνυμο της ολιγαρχίας και πώς αυτή μπορεί να αναταχθεί με την συμμετοχική δημοκρατία.

Κε Τακτικέ, στο πρώτο μέρος της συνέντευξης,  μας μιλήσατε για την ταύτιση της δημοκρατίας με τον Καπιταλισμό μια θεωρία του μονεταρισμού που κυριάρχησε τα  τελευταία σαράντα χρόνια στη δύση. Θα θέλαμε λίγο να επεκταθούμε σε αυτό το θέμα και να φθάσουμε ως την φιλελεύθερη και αριστερή εκδοχή της.  

Πράγματι, οι απόψεις αυτές του μονεταρισμού με τους θεωρητικούς της νεοκλασικής θεωρίας Χάγιεκ και Φρίτμαν επιβλήθηκαν ως πολιτικές από την δεκαετία του 70 και ύστερα από τον Πινοσέτ στη Χιλή και τους Ρήγκαν και Θάτσερ. Βασικό τους επιχείρημα η μείωση του δημοσίου χρέους και η αναποτελασματικότητα του κράτους.

 H οικονομία της κοινωνικής φροντίδας και η διάκριση των οικονομικών μοντέλων ανάπτυξης

June 30, 2021stavroula Κοινωνική Οικονομία, Κοινωνική Οικονομία και Eργασία

 Post Views: 233

Συνέντευξη  με του Βασίλη Τακτικού στη δημοσιογράφο Μαρία ‘Ανθη

H οικονομία της φροντίδας έχει να κάνει με την ενίσχυση στα συστήματα υγείας- πρόνοιας, την προστασία του περιβάλλοντος, της αειφορίας, και όλα αυτά σε σχέση με τη βιόσφαιρα και του κλίμα, αξίες που προφανώς είναι στον αντίποδα της οικονομίας της αρπακτής και του υπερκαταλωτισμού, καθώς και της οικονομίας υπερεκμετάλευσης των φυσικών πόρων. Ο Βασίλης Τακτικός αναλύει τις πτυχές του όλου εγχειρήματος που ως δίλημμα θέτει η Πανδημία σε όλο το πλανήτη. Απαντά σε μια σειρά ερωτημάτων για το γενικότερο χαρακτήρα αυτού του κρατικού παρεμβατισμού, την κερδοσκοπία, τις πατέντες αλλά και για την τρίτη τεχνολογική επανάσταση υπό την επίδραση των νέων τεχνολογιών και συνάμα για την συρρίκνωση της μισθωτής εργασίας και την αυτοματοποίηση καθώς αλλάζει ο προσανατολισμός της οικονομίας. Είναι αναγκαία η κοινωνική οικονομία όσο ποτέ άλλοτε. Μιλάει στο timesnews για την κοινωνική συνεργατικότητα, και πώς αυτό μπορεί να αντιμετωπίσει το κυρίαρχο πνεύμα της ανταγωνιστικότητας.

 «Δημοτικός διάλογος»

να μιλήσουν και να ακουστούν όλοι

Ο οργανωμένος  θεσμικός  δημοτικός διάλογος  είναι ζωτικής σημασίας και το οξυγόνο της τοπικής Δημοκρατίας.  Είναι οι σύγχρονες “εκκλησίες του δήμου” για να αναδειχθούν στο προσκήνιο οι καλύτερες ιδέες, θέσεις και προτάσεις της τοπικής κοινωνίας kαι οι καλύτεροι εκπρόσωποι  στο τοπικό και το δημοτικό συμβούλιο.

Ο δημοτικός προεκλογικός αγώνας συνήθως γίνεται με παράλληλους μονολόγους στις πλατείες και όχι μέσα από λαϊκές συνελεύσεις, που συνιστούν την άμεση δημοκρατία και τη γνήσια εκπροσώπιση. Το δημοτικό κατεστημένο σε πανελλήνια κλίμακα έχει επιβάλλει ένα συγκεντρωτικό μοντέλο που εξυπηρετεί το τοπικό πελατειακό πολιτικό σύστημα. Τους λίγους και όχι τους πολλούς.

Για αυτό και κατήργησε την αυτόνομη συγκρότηση τον τοπικών συμβουλίων στις  τοπικές κοινότητες επιβάλλοντας ξανά το Δήμαρχοκεντρικό μοντέλο.

 Επιβάλλοντας μέσα από αυτό το μηχανισμό   υποψηφιότητες της αρεσκείας τους και της υποταγής  στο Δημαρχοκεντρικό μοντέλο των τοπικών συμβούλιων.

Έτσι μέσα από τον έλεγχο τον υποψηφιοτήτων στα τοπικά συμβούλια με πρόσωπα που προβάλλει ο ίδιος ο μηχανισμός της τοπικής εξουσίας  αναπαράγεται το συγκεντρωτικό μοντέλο τον Δήμο εις βάρος των τοπικών κοινοτήτων.

Αυτό το κατεστημένο μπορεί να σπάσει όχι μόνον με κάποια νέα λαμπερά πρόσωπα που θα θέσουν υποψηφιότητα για τη θέση του Δημάρχου, αλλά μέσα από το θεσμό του Δημοτικού διαλόγου και των λαϊκών συνελεύσεων με συστηματικό τρόπο.

 Ένα πρώτο βήμα είναι η ανάπτυξη του Δημοτικού διαλόγου μέσα από το διαδίκτυο.  Εκεί πραγματικά μπορούν να μιλήσουν και να ακουστούν όλοι  αλλά και να διακριθούν αν έχουν κάτι σημαντικό να μας πουν. Δεν είναι μόνο ζήτημα ουσιαστικής Δημοκρατίας στην τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά και ζήτημα  καλύτερης αξιοποίησης των ανθρώπινων πόρων που έχει κάθε περιοχή.

Αυτό μπορεί να γίνει απλά με το άνοιγμα ενός blog και μιας ομάδας στο Facebook και άλλα social media ως φόρουμ  ανοικτού διαλόγου  για όλους.  Ένα φόρουμ που δεν αντικαθιστά την ανοιχτή λαϊκή συνέλευση αλλά  πού λειτουργεί  διαδραστικά  με αλληλεπίδραση και την προετοιμάζει. 

Αυτός είναι ο ρόλος και ο στόχος του μέσου δημοτικός διάλογος που μπορεί να επεκταθεί σε πολλές δημοτικές ενότητες της χώρας.

Γίνετε υποστηρικτές  και συμμετοχή αυτής της προσπάθειας. Διαδώστε παντού αυτό το επιτυχημένο παράδειγμα. Σύμμαχος το διαδίκτυο και οι οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών.

δημοτικός διάλογος

 Πανελλήνιο παρατηρητήριο οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών